– Tổng thống Trump sáng nay đã trở thành tổng thống đương nhiệm đầu tiên trong lịch sử trực tiếp đến Tối cao Pháp viện để nghe tranh luận miệng trong vụ kiện Trump v. Barbara, liên quan đến sắc lệnh chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh đối với trẻ có cha mẹ là người nhập cư bất hợp pháp hoặc đang ở Mỹ theo diện tạm thời. 

Bên ngoài tòa, hàng trăm người biểu tình và các nhóm quyền dân sự, trong đó có ACLU, tập trung với không khí sôi động. 

Giám đốc ACLU Massachusetts Carol Rose nói câu chuyện hôm nay “không phải về Trump mà là về Hiến pháp và Bill of Rights”.

 Bên trong phòng xử, Tổng Biện lý D. John Sauer lập luận rằng Tu chính án 14 không bảo đảm quyền công dân cho trẻ sinh ra từ cha mẹ “không có domicile”, cho rằng birthright citizenship tạo động lực nhập cư bất hợp pháp và nuôi dưỡng ngành “birth tourism”. 

Thẩm phán Elena Kagan phản bác mạnh, nói văn bản Tu chính án “không hề nhắc đến domicile = nơi cư trú pháp lý cố định của một người,” và lập luận của chính quyền “không dựa trên văn bản”. 

Thẩm phán Neil Gorsuch tiếp tục chất vấn về việc định nghĩa “domicile” năm 2026 khác gì so với năm 1868. 

Các nhóm thách thức sắc lệnh viện dẫn án lệ Wong Kim Ark (1898), khẳng định trẻ sinh tại Mỹ — kể cả con người nước ngoài — là công dân theo Tu chính án 14.

 Nếu sắc lệnh được duy trì, theo ước tính được nêu tại tòa, khoảng 250.000 trẻ sinh mỗi năm tại Mỹ không đến từ bố mẹ hợp pháp có thể bị ảnh hưởng và hàng triệu gia đình sẽ phải chứng minh tình trạng pháp lý để xác nhận quốc tịch cho con. 

Đảng Cộng hòa đẩy mạnh nỗ lực chấm dứt giáo dục công miễn phí cho trẻ em không giấy tờ

– Các nghị sĩ Cộng hòa trên toàn quốc đang gia tăng lời kêu gọi lật lại phán quyết Plyler v. Doe năm 1982 — quyết định của Tối cao Pháp viện bảo đảm trẻ em có cha mẹ cư trú bất hợp pháp vẫn được học trường công miễn phí. Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump siết chặt chính sách nhập cư trong giáo dục, từ đại học đến K‑12.

Tại phiên điều trần của Tiểu ban Tư pháp Hạ viện, nhiều nghị sĩ Cộng hòa cho rằng Tối cao Pháp viện “vượt quyền”, buộc các bang phải gánh chi phí giáo dục cho trẻ em không có tình trạng pháp lý. Dữ liệu về khó khăn học tập của nhóm học sinh này được viện dẫn như lý do cần “xem xét lại gánh nặng lên hệ thống trường công”.

The New York Times cho biết Stephen Miller, Phó chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, đã đề nghị các nhà lập pháp Texas cân nhắc cắt ngân sách cho nhóm học sinh này. Một phân tích năm 2023 ước tính có khoảng 3,2 triệu trẻ em trong các gia đình không có giấy tờ đang theo học trường công, dù không có số liệu chính xác về tổng số học sinh.

Tennessee đang dẫn đầu với dự luật yêu cầu phụ huynh xuất trình bằng chứng tình trạng nhập cư khi ghi danh. Dù học sinh không giấy tờ vẫn được học, các trường phải báo cáo số lượng cho tiểu bang. Điều khoản yêu cầu phụ huynh trả học phí đã bị loại bỏ sau phản ứng mạnh.

Những người ủng hộ việc lật lại Plyler cho rằng phán quyết này hạn chế quyền của các bang trong quản lý nguồn lực giáo dục. Ngược lại, các chuyên gia cảnh báo việc loại học sinh nhập cư khỏi trường công có thể gây thiệt hại tài chính cho các học khu vốn đang suy giảm dân số, khi ngân sách gắn liền với số lượng học sinh.

Chính quyền Trump cũng đã dỡ bỏ chính sách hạn chế ICE tiếp cận khuôn viên trường học, dẫn đến nhiều vụ phụ huynh và giáo viên bị bắt gần hoặc ngay tại trường. Công đoàn giáo chức lên án đây là hành động “đe dọa” và phá vỡ môi trường an toàn cho học sinh.