Cảnh sát Hồng Kông bắt giữ 5 người của hai hiệu sách độc lập với cáo buộc “kích động”

HỒNG KÔNG — Làn sóng trấn áp của chính quyền Hồng Kông đối với ngành xuất bản độc lập tiếp tục leo thang sau khi lực lượng an ninh quốc gia tiến hành lục soát hai hiệu sách nổi tiếng và bắt giữ 5 người vào thứ Tư (15/7). Sự việc diễn ra ngay trong ngày khai mạc Hội chợ Sách Hồng Kông thường niên.

Chi tiết cuộc truy quét và các cá nhân bị bắt

Hai hiệu sách bị nhắm mục tiêu là Have a Nice Stay (nằm ở khu Prince Edward) và Greenfield Bookstore (ở khu Mong Kok). Theo ghi nhận từ hiện trường, các nhân viên cảnh sát mặc sắc phục đã tịch thu và mang đi hàng chục thùng chứa sách vở, tài liệu từ cả hai địa điểm.

Năm người bị bắt giữ bao gồm hai nam giới (từ 37 đến 57 tuổi) và ba nữ giới (từ 30 đến 59 tuổi) với cáo buộc vi phạm Luật Bảo vệ An ninh Quốc gia năm 2024 vì trưng bày các ấn phẩm có “ý đồ kích động phẫn nộ”.

Trong số những người bị tạm giam có hai nhà báo tự do nổi tiếng là Sum Wan-wah (Thẩm Vạn Hoa) và Mandy Lau (Lưu Tử Tuyên). Cả hai là đồng sáng lập của hiệu sách Have a Nice Stay vào năm 2022 cùng với ba nhà báo khác sau khi họ mất việc vì tòa soạn báo độc lập Stand News bị chính quyền buộc đóng cửa. Hiệu sách này được lập ra với sứ mệnh thúc đẩy báo chí độc lập và thể loại phóng sự văn học.

Nguồn gốc các ấn phẩm “kích động”

Theo tuyên bố từ phía cảnh sát, cuộc điều tra bắt đầu sau khi Cục Hải quan Hồng Kông chặn đứng một lô hàng được gửi từ nước ngoài về, bên trong chứa “một loạt các cuốn sách có nội dung kích động”.

Giới chức an ninh cáo buộc các hiệu sách trên đã trưng bày và bán các ấn phẩm nhằm kích động lòng thù hận chống lại chính quyền Hồng Kông, cơ quan tư pháp và các lực lượng thực thi pháp luật. Trong số các đầu sách bị tịch thu có tác phẩm “Let Only Red Flowers Bloom: Identity and Belonging in Xi’s China” (tạm dịch: Chỉ để hoa đỏ nở: Bản sắc và sự thuộc về trong kỷ nguyên Trung Quốc của Tập Cận Bình).

Đáng chú ý, chỉ một ngày trước khi cuộc đột kích diễn ra (thứ Ba, 14/7), hiệu sách Have a Nice Stay đã thông báo trên mạng xã hội sẽ đóng cửa vĩnh viễn vào ngày 30/8 tới do những khó khăn về tài chính và sự mơ hồ của “lằn ranh đỏ” pháp lý trong việc xác định cuốn sách nào được phép lưu hành.

Phản ứng của các bên và bối cảnh trấn áp

Đây là đợt truy quét thứ ba nhắm vào các hiệu sách độc lập tại Hồng Kông chỉ trong vòng bốn tháng qua:

• Tháng 3/2026: Cảnh sát bắt giữ chủ sở hữu và nhân viên hiệu sách Book Punch vì bán cuốn tiểu sử về ông trùm truyền thông ủng hộ dân chủ Jimmy Lai (Thẩm Trí Anh).
• Tháng 6/2026: Hai chủ sở hữu của hiệu sách Hunter Bookstore (trong đó có cựu ủy viên hội đồng quận Leticia Wong) bị bắt vì cáo buộc tương tự.

Lên tiếng về vụ việc vào thứ Năm (16/7), Cục trưởng Cục Bảo an Hồng Kông Đặng Bính Cường (Chris Tang) khẳng định các nhà sách phải tự chịu trách nhiệm đảm bảo các đầu sách họ bán không gây nguy hại đến an ninh quốc gia, đồng thời cho biết chính quyền sẽ không ban hành một danh mục sách cấm cụ thể vì điều đó “không thực tế”.

Trong khi đó, từ Đài Loan, Tổng thống Lại Thanh Đức (Lai Ching-te) bày tỏ sự quan ngại sâu sắc trên trang cá nhân: “Mỗi hiệu sách độc lập là một không gian quan trọng để bảo vệ tự do tư tưởng. Tư tưởng và chữ viết không nên bị giam cầm bởi áp lực chính trị.” Các tổ chức nhân quyền quốc tế như Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ) và Ân xá Quốc tế cũng đã đồng loạt kêu gọi chính quyền Hồng Kông trả tự do ngay lập tức cho các nhà báo và người bán sách bị bắt giữ.

Đoạn phim ngắn này ghi lại những hình ảnh thực tế từ hiện trường khi lực lượng an ninh quốc gia Hồng Kông tiến hành lục soát, niêm phong và tịch thu các tài liệu tại hai hiệu sách độc lập ở Mong Kok và Prince Edward.