Theo một trao đổi bị rò rỉ, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cảnh báo rằng nền kinh tế Iran chỉ còn chịu đựng được khoảng ba tuần nữa nếu không có lệnh ngừng bắn ngay lập tức — và bài viết cho rằng ông hoàn toàn đúng. Tác giả lập luận rằng ngoài chiến dịch không kích của Mỹ–Israel trong Operation Epic Fury, cuộc chiến còn có một “mặt trận thứ hai”: chiến tranh kinh tế, nơi Iran đã thất bại nặng nề.
Trong nhiệm kỳ đầu, Tổng thống Donald Trump theo đuổi chiến lược gây sức ép kinh tế tối đa, rút khỏi thỏa thuận hạt nhân JCPOA và áp đặt các lệnh trừng phạt thứ cấp khiến Iran mất khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày và hơn 200 tỷ USD doanh thu. Tuy nhiên, từ 2021, chính quyền Biden nới lỏng thực thi trừng phạt, giúp Iran thu thêm khoảng 144 tỷ USD, phần lớn chảy sang Trung Quốc. Số tiền này không được dùng để cải thiện đời sống người dân mà đổ vào các lực lượng ủy nhiệm và chương trình hạt nhân.
Khi Trump tái áp đặt trừng phạt trong nhiệm kỳ hai, hệ thống tài chính Iran bắt đầu rạn nứt: hai ngân hàng lớn sụp đổ, đồng rial lao dốc và lạm phát tăng mạnh. Đến tháng 12, Tehran bazaar nổi dậy, kéo theo biểu tình toàn quốc. Chính quyền đáp trả bằng đàn áp đẫm máu, giết khoảng 30.000 người vào đầu tháng 1, khiến phong trào tạm lắng.
Khi Operation Epic Fury bắt đầu cuối tháng 2, chiến dịch quân sự đạt hiệu quả cao, nhưng tác động kinh tế còn nghiêm trọng hơn: Iran hạn chế Internet xuống 1%, làm tê liệt thương mại; đồng tiền tiếp tục mất giá buộc chính quyền phải phát hành tờ 5 triệu rial, rồi 10 triệu rial chỉ trong vài tuần. Trước chiến tranh, lạm phát đã ở mức 40%; Chatham House dự báo nếu xung đột kéo dài, kinh tế Iran có thể suy giảm 10%, rơi vào suy thoái sâu.
Bài viết cho rằng viễn cảnh sụp đổ kinh tế có thể buộc Iran phải chấp nhận các yêu cầu của Trump: chấm dứt chương trình hạt nhân, tên lửa, hải quân và công nghiệp quốc phòng. Nếu không, một cuộc nổi dậy mới có thể nổ ra — và chế độ sẽ đàn áp còn tàn bạo hơn trước. Vì vậy, tác giả nhấn mạnh việc Mỹ và Israel tiếp tục làm suy yếu năng lực an ninh của Iran là cần thiết, đồng thời kêu gọi cung cấp Internet mã hóa cho người dân Iran.
Kết luận của bài viết: nền kinh tế do chế độ kiểm soát — và có thể cả chế độ — khó có thể tồn tại nguyên vẹn, và Iran chỉ có thể “trở nên vĩ đại” nếu người dân tận dụng cơ hội mà chiến dịch của Trump tạo ra.
