– Giữa lúc Tổng thống Trump tung ra hàng loạt cuộc không kích khiến Trung Đông rơi vào vòng xoáy xung đột, lãnh đạo an ninh Iran tuyên bố Tehran đã sẵn sàng cho một cuộc chiến lâu dài và đặt câu hỏi liệu Washington có đủ khả năng chịu đựng hay không. Ali Larijani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, viết trên mạng xã hội rằng ông Trump đã “nhấn chìm khu vực vào hỗn loạn bằng những ảo tưởng hoang đường” và giờ đây lo sợ thương vong của binh sĩ Mỹ. Ông cáo buộc Tổng thống Mỹ biến khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết” thành “Do Thái trên hết” và “hy sinh lính Mỹ cho tham vọng quyền lực của Do Thái”.
Larijani cho biết ngay trước khi Mỹ và Do Thái bắt đầu tấn công cuối tuần qua, Iran từng đề xuất một thỏa thuận với Washington, bao gồm việc từ bỏ toàn bộ uranium đã làm giàu và hợp tác đầy đủ với các thanh sát viên quốc tế — thậm chí còn nhượng bộ hơn cả thỏa thuận hạt nhân ban đầu mà ông Trump đã rút khỏi trong nhiệm kỳ trước. Nhưng sau khi Mỹ và Do Thái sát hại nhiều quan chức cấp cao, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, và tiến hành những đợt không kích mà một số nhà quan sát mô tả là “rải thảm” xuống các khu dân cư đông đúc ở Tehran, Larijani tuyên bố đóng mọi cánh cửa ngoại giao và khẳng định Iran sẽ không đàm phán với Mỹ.
Trong bối cảnh đó, Iran chuyển sang chiến lược khiến cuộc chiến trở nên tốn kém nhất có thể cho Mỹ và Do Thái, đồng thời răn đe các đồng minh Ả Rập của Washington. Ít nhất 6 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và bốn người khác bị thương nặng trong các vụ tấn công vào căn cứ Mỹ ở Kuwait. Tất cả 6 quốc gia vùng Vịnh có căn cứ Mỹ — gồm Saudi Arabia, UAE, Qatar, Oman và Bahrain — đều bị Iran tấn công bằng ên lửat và drone, một số vụ rơi vào khu dân cư, sân bay Dubai và Kuwait, khách sạn và chung cư cao tầng, khiến ít nhất ba dân thường thiệt mạng. Do Thái cũng hứng pháo kích từ Iran và Hezbollah, với ít nhất 11 người chết và hàng chục người bị thương, trong khi Do Thái đáp trả bằng cuộc tấn công lớn vào Lebanon khiến 31 người thiệt mạng.
Các chuyên gia nhận định Iran đang tận dụng kho drone giá rẻ và công nghệ cũ để bào mòn hệ thống phòng thủ đắt đỏ của Mỹ và Do Thái, kéo họ vào một cuộc chiến tiêu hao. Họ cảnh báo rằng các nước tấn công có thể “đốt hàng trăm triệu mỹ kim mỗi ngày” và cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn trong vài tuần tới. Iran hiểu rằng chiến lược của Mỹ và Do Thái dựa trên một chiến dịch đánh nhanh thắng nhanh, nên Tehran sẽ cố kéo dài thời gian để phá vỡ nhịp độ đó.
Căng thẳng tiếp tục leo thang khi Iran tuyên bố đóng eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu. Giá dầu đã tăng mạnh và nhiều chuyến hàng bị hủy, với dự báo giá dầu có thể tăng gấp đôi, đe dọa gây bất ổn kinh tế toàn cầu. Dù ông Trump dự đoán chiến tranh có thể kết thúc trong “bốn đến năm tuần”, ông cũng thừa nhận có thể kéo dài hơn và không loại trừ khả năng triển khai bộ binh. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khẳng định cuộc chiến này sẽ không “vô tận” như Iraq, dù gần 600 người Iran đã thiệt mạng.
Tuy nhiên, sau khi sát hại Khamenei, chính quyền Trump vẫn chưa đưa ra mục tiêu quân sự rõ ràng. Những lý do được đưa ra — như Iran sắp tấn công quân Mỹ hay sắp sở hữu vũ khí hạt nhân — đều bị bác bỏ. Ông Trump thậm chí thừa nhận với ABC News rằng nhiều “ứng viên kế nhiệm” ở Iran “đều đã chết” trong các cuộc không kích. Các chuyên gia quốc tế cảnh báo việc lật đổ chính quyền Iran có thể dẫn đến một chế độ còn hà khắc hơn hoặc khiến đất nước rơi vào hỗn loạn, thậm chí tan rã, kéo theo nguy cơ chiến tranh dân sự và khu vực.
