Tổng thống  Trump cho biết trong cuộc phỏng vấn với Axios rằng ông sẽ không dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân của Tehran. Ông mô tả biện pháp phong tỏa là “hiệu quả hơn cả ném bom” và tuyên bố Iran đang “nghẹt thở” dưới sức ép này. Trump khẳng định Iran “không thể có vũ khí hạt nhân” và cảnh báo tình hình sẽ còn tồi tệ hơn đối với Tehran nếu nước này không nhượng bộ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề nghị hòa bình mới nhất của Iran trong lúc quân đội Mỹ chuẩn bị nối lại các cuộc không kích tại nước này. Hai bên nhiều tuần qua vẫn không thể đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến bắt đầu từ cuối tháng Hai, với hai điểm bế tắc chính là eo biển Hormuz và chương trình làm giàu uranium của Iran.

Đầu tuần này, Iran đề xuất mở lại eo biển Hormuz để đổi lấy việc hoãn đàm phán hạt nhân sang thời điểm khác, nhưng Trump đã từ chối đề nghị này, theo Axios. Cùng lúc đó, Mỹ đang chuẩn bị triển khai một đợt tấn công “ngắn và mạnh” nhằm gây sức ép buộc Tehran chấp nhận các điều kiện của Washington. Kế hoạch do Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) soạn thảo được mô tả là bao gồm các mục tiêu hạ tầng, với kỳ vọng phá vỡ thế bế tắc trên bàn đàm phán và buộc Iran phải linh hoạt hơn.

Trump nói với Axios rằng ông xem việc phong tỏa eo biển là “hiệu quả hơn cả ném bom”, dù phương án không kích vẫn được cân nhắc. Mỹ dự kiến sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa sau khi đợt tấn công kết thúc, đồng thời gây thêm áp lực để Iran quay lại bàn đàm phán.

Tổng tham mưu trưởng iran chuẩn bị các đòn tấn công kéo dài và gây tổn thất nhằm vào lực lượng mỹ

– Chỉ huy Lực lượng Hàng không Vũ trụ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Chuẩn tướng Seyed Majid Mousavi, tuyên bố Iran sẵn sàng giáng “những đòn tấn công kéo dài, rộng khắp và gây đau đớn” vào các căn cứ và tàu chiến của Mỹ nếu Washington tiến hành bất kỳ hành động quân sự nào, dù lớn hay nhỏ. Tuyên bố được đăng trên truyền thông nhà nước Sepah News, khẳng định Iran sẽ đáp trả ngay cả khi Mỹ thực hiện các chiến dịch “bất ngờ và ngắn hạn”. Mousavi cảnh báo: “Chúng tôi đã thấy số phận của những căn cứ mong manh của các người trong khu vực; tàu chiến của các người cũng sẽ chịu chung kết cục đó.”

Lời đe dọa đánh dấu bước leo thang mới trong bối cảnh Hải quân Mỹ tiếp tục siết chặt phong tỏa các cảng của Iran và gây áp lực lên ngành dầu mỏ của nước này. Một ngày trước đó, quan chức cấp cao IRGC Mohsen Rezaee cũng cảnh báo Mỹ rằng Iran sẵn sàng nối lại chiến sự nếu Washington không chấm dứt phong tỏa kinh tế – hải quân và không chấp nhận 10 điều kiện mà Tehran đưa ra cho một thỏa thuận hòa bình. Rezaee tuyên bố lựa chọn “ít gây hại nhất” cho Mỹ là chấp nhận các điều kiện này, đồng thời cảnh báo nếu chiến tranh tái bùng phát, hậu quả sẽ “thảm khốc” đối với Washington. Ông nói thêm rằng nếu Mỹ tiến hành tấn công trên bộ, họ phải “chuẩn bị cho việc nhiều binh sĩ bị bắt làm tù binh”.

Căng thẳng giữa hai nước tiếp tục duy trì ở mức cao khi Mỹ và Iran vẫn đối đầu tại eo biển Hormuz trong lúc lệnh ngừng bắn tạm thời và các cuộc đàm phán hòa bình rơi vào bế tắc.

Lãnh tụ tối cao Iran ra tuyên bố thách thức về eo biển Hormuz  

– Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã phá vỡ im lặng bằng một tuyên bố cứng rắn, khẳng định Iran kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược eo biển Hormuz và sẽ bảo vệ chương trình hạt nhân – tên lửa của mình như “biên giới quốc gia”.

Trong tuyên bố được đọc trên truyền hình nhà nước, Khamenei nói rằng sau “hai tháng đối đầu với lực lượng quân sự lớn nhất thế giới”, Iran đang mở ra “một chương mới” tại Vịnh Ba Tư và Hormuz. Ông cam kết sẽ loại bỏ ‘sự lạm dụng của kẻ thù’ tại tuyến hàng hải mà khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu đi qua.

Khamenei cũng nhấn mạnh Iran sẽ bảo vệ “năng lực công nghệ hiện đại – từ nano, sinh học đến hạt nhân và tên lửa” như tài sản quốc gia. Không có hình ảnh hay video nào của ông được công bố kể từ khi ông nhậm chức đầu tháng 3, giữa tin đồn ông bị thương nặng trong vụ đánh bom giết cha mình.

Tuyên bố cho thấy Iran quyết tâm áp đặt cơ chế thu phí mới tại Hormuz, dù các nước vùng Vịnh gọi đây là hành động “cướp biển”.

Từ ngày 13/4, Mỹ áp dụng phong tỏa đối trọng, ngăn tàu dầu ra vào cảng Iran, khiến ngành dầu mỏ nước này tê liệt. Lưu lượng tàu qua Hormuz giảm xuống chỉ còn 3 tàu/ngày, so với mức bình thường 120–140 tàu. Giá dầu đã vượt 120 USD/thùng, gây áp lực lớn lên Tổng thống Trump trước bầu cử giữa kỳ.

Axios đưa tin quân đội Mỹ vẫn đang trình lên Nhà Trắng các phương án tái khởi động không kích.

Cố vấn quân sự Mohsen Rezaee viết rằng “lịch sử sẽ ghi lại việc Iran nhấn chìm siêu cường Mỹ ở Vịnh Ba Tư và biển Oman”, khẳng định cả chiến trường lẫn ngoại giao đều đang tiến triển theo chỉ đạo của lãnh tụ.

Đàm phán bế tắc, phương Tây tìm mô hình quản lý eo biển

Iran đề xuất tạm gác đàm phán hạt nhân để tập trung đạt thỏa thuận mở lại tuyến hàng hải. Bộ Ngoại giao Iran thúc giục quốc hội chấp thuận kế hoạch phối hợp với Oman mà không cần luật mới, đồng thời tránh dùng từ “thuế” hay “toll”.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper đã họp tại Washington để bàn về Hormuz. Mỹ muốn tham gia vào kế hoạch giám sát eo biển do châu Âu dẫn dắt sau khi xung đột kết thúc, bằng cách mở rộng lực lượng International Maritime Security Construct.