– Giải Nobel Hóa học đã được trao vào thứ Tư cho ba nhà nghiên cứu vì công trình phát triển các cấu trúc phân tử xốp có thể được sử dụng để giải quyết các thách thức toàn cầu lớn, bao gồm ô nhiễm nước và khí thải nhà kính.

Ba nhà khoa học đã tạo ra vật liệu xốp đột phá có thể thu thập nước từ không khí sa mạc, thu giữ carbon dioxide từ các cơ sở công nghiệp và loại bỏ độc tố khỏi nước. Susumu Kitagawa, Đại học Kyoto, Richard Robson, Đại học Melbourne, và Omar Yaghi, Đại học California, Berkeley, đã cùng chia sẻ giải thưởng Nobel.

Bộ ba này đã tìm ra cách kết hợp các ion kim loại và phân tử hữu cơ thành các cấu trúc có độ xốp cao, cho phép chất lỏng và khí lưu thông. Hàng chục ngàn vật liệu như vậy kể từ đó đã được tạo ra cho các ứng dụng từ lưu trữ hydro đến loại bỏ vĩnh viễn hóa chất khỏi nước và thu hồi các kim loại đất hiếm quý giá từ chất thải.

Hôm thứ Tư, sau khi giải thưởng được công bố, chủ tịch Ủy ban Nobel Hóa học đã trình bày một mô hình cấu trúc phân tử: Nó trông giống như một bộ xương, hình dạng 3D có thể được lắp ráp bằng các thanh nam châm. Linke ví cấu trúc này giống như “chiếc túi xách của Hermione trong Harry Potter” — có thể chứa được nhiều thứ hơn vẻ ngoài của nó.

Nhờ chất liệu dễ hấp thụ, chúng có thể lưu trữ một lượng khí khổng lồ trong một thể tích nhỏ bé”. Năm 2023, tập đoàn đa quốc gia về hóa chất và nhựa BASF cho biết họ là công ty đầu tiên sản xuất các khung này ở quy mô thương mại để thu giữ carbon.