— Tổng thống Donald Trump hôm thứ Tư tuyên bố sẽ yêu cầu Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ xem xét lại phán quyết khẳng định Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp bảo đảm quyền công dân theo nơi sinh (birthright citizenship). Động thái này diễn ra sau khi ông dẫn lại thông tin mà ông mô tả là bằng chứng gây sốc mới: một bệnh viện ở bang Texas treo biển quảng cáo dịch vụ thai sản tại Mexico.
Trên nền tảng mạng xã hội cá nhân, Tổng thống Trump viết rằng các tấm biển quảng cáo về quyền công dân theo nơi sinh đang được dựng lên khắp vùng biên giới phía nam và tại Mexico với nội dung dịch vụ sinh nở có giá từ 4.000 mỹ kim. Ông đồng thời cảnh báo các thẩm phán sẽ hủy hoại nước Mỹ nếu không thay đổi quyết định mà ông gọi là hoàn toàn điên rồ này. Tuy nhiên, truyền thông nhận định tuyên bố của tổng thống có phần phóng đại so với báo cáo thực tế của hãng Fox News về việc chỉ có hai tấm biển quảng cáo tồn tại. Trước đó vào tháng trước, Tối cao Pháp viện đã bác bỏ nỗ lực hạn chế quyền công dân theo nơi sinh của ông Trump khi phán quyết rằng sắc lệnh của ông vi phạm các điều khoản trong Tu chính án thứ 14 vốn trao quyền công dân cho tất cả những người sinh ra tại Hoa Kỳ. Việc Tối cao Pháp viện chấp thuận xem xét lại một vụ án đã tuyên là điều cực kỳ hiếm khi xảy ra và chưa từng có tiền lệ trong nhiều thập kỷ qua.
Hãng tin Fox News tuần này xác nhận một bệnh viện tại thành phố Mission, bang Texas, nằm cách biên giới với thành phố Reynosa của Mexico khoảng 5 dặm, đã quảng cáo các gói dịch vụ sinh nở bằng tiếng Tây Ban Nha trên hai tấm biển tại Mexico cũng như trên mạng xã hội. Bản tin của Fox News dựa trên bức ảnh chụp một tấm biển quảng cáo do bà Mayra Flores, cựu nghị sĩ đảng Cộng hòa được ông Trump hậu thuẫn, đăng tải hồi tháng Tư. Hình ảnh này gần đây đã bị các nhóm ủng hộ ông Trump chia sẻ lại trên mạng xã hội kèm theo những lời kêu gọi đóng cửa hoàn toàn và cấm phụ nữ mang thai nhập cảnh vào Mỹ sau khi nỗ lực phủ nhận quyền công dân theo nơi sinh của tổng thống bị tòa án bác bỏ.
Bà Flores, người trực tiếp chụp bức ảnh tại Reynosa, ban đầu không hề tuyên bố rằng tấm biển này là lời mời gọi người Mexico đến Mỹ sinh con để lấy quốc tịch. Thay vào đó, bà bày tỏ sự phẫn nộ trước việc mức giá dịch vụ sinh nở – 3.950 mỹ kim cho sinh thường và 5.525 mỹ kim cho sinh mổ – thấp hơn nhiều so với chi phí thông thường mà công dân Mỹ phải chi trả. Dù vậy, bà không đưa ra được bằng chứng nào cho khẳng định rằng mức giá này chỉ dành riêng cho người nước ngoài tại bệnh viện đó.
Trả lời tờ The Guardian, đại diện bệnh viện bị phản ánh là Trung tâm Y tế Khu vực Mission cho biết các tấm biển quảng cáo và trang web có tên havemybabyinTEXAS.com hiện đã không còn được sử dụng để tránh bất kỳ sự hiểu lầm ngoài ý muốn nào. Phía bệnh viện khẳng định họ là một cơ sở y tế công lập phi lợi nhuận, cam kết cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao và không ủng hộ hay tạo điều kiện cho bất kỳ hoạt động bất hợp pháp nào. Các tài liệu tiếp thị đã bị gỡ bỏ và bệnh viện dự định hợp tác một cách minh bạch với các quan chức địa phương và tiểu bang để tập trung vào nhiệm vụ chuyên môn.
Dù quyền công dân Mỹ không hề được đề cập trong nội dung trên biển quảng cáo của bệnh viện hay trong các bản lưu trữ của trang web, Thống đốc bang Texas Greg Abbott hôm thứ Ba vẫn ra lệnh điều tra cơ sở này với cáo buộc thúc đẩy tình trạng “du lịch sinh con” (birth tourism). Sau làn sóng phản ứng dữ dội từ những người ủng hộ ông Trump, bệnh viện cũng xóa một bài đăng bằng tiếng Tây Ban Nha trên mạng xã hội Instagram với nội dung mời gọi những phụ nữ sống ở nước ngoài muốn đến Nam Texas sinh con mà không hề đề cập đến vấn đề quốc tịch.
Tổng thống Trump, người liên tiếp thử nghiệm các giới hạn của quyền lực tổng thống trong cả chính sách đối nội lẫn đối ngoại, đã ban hành một sắc lệnh hành pháp nhằm chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh vào ngày đầu tiên trở lại nhiệm sở vào năm ngoái, như một phần trong chuỗi chính sách cứng rắn nhằm trấn áp tình trạng nhập cư hợp pháp và bất hợp pháp.
