– Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ vào ngày thứ Ba hôm nay vừa đưa ra quyết định duy trì quan điểm mở rộng về quyền công dân theo nơi sinh. Qua đó, các thẩm phán đã bác bỏ sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump — văn bản vốn tuyên bố rằng trẻ em được sinh ra từ những người cư trú bất hợp pháp hoặc tạm thời tại Mỹ sẽ không được công nhận là công dân Mỹ.
Các thẩm phán đã dựa trên cách hiểu thống nhất từ lâu đối với Tu chính án thứ 14 (được thông qua sau thời kỳ Nội chiến) cùng các đạo luật liên bang gần đây để phán quyết rằng bất kỳ ai sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ, ngoại trừ một số trường hợp rất hạn chế, đều mặc nhiên là công dân.
Chánh án John Roberts đại diện tòa án tối cao viết: “Quyền công dân, cả khi đó và bây giờ, chính là quyền được tự do tham gia vào cộng đồng chính trị. Những người soạn thảo Tu chính án thứ mười bốn đã mở rộng lời hứa đó đến ‘mọi người được sinh ra tự do trên mảnh đất này’. Hôm nay, chúng ta tiếp tục giữ vững lời hứa đó,”
Có ba thẩm phán bảo thủ đã bỏ phiếu thuận cho phép các biện pháp hạn chế của ông Trump có hiệu lực. Trước đó, các quy định hạn chế của Trump này đã bị nhiều tòa án cấp dưới ngăn chặn và chưa từng được thực thi tại bất kỳ nơi nào trên toàn nước Mỹ.
Sắc lệnh về quyền công dân theo nơi sinh được ông Trump ký ngay vào ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, nằm trong chiến dịch thắt chặt nhập cư diện rộng của chính quyền đương nhiệm.
Theo nghiên cứu từ Viện Chính sách Di trú và Viện Nghiên cứu Dân số của Đại học Bang Pennsylvania, sắc lệnh này nếu được thực thi sẽ ảnh hưởng đến hơn 250.000 trẻ sơ sinh được sinh ra tại Mỹ mỗi năm. Quy định này không chỉ nhắm vào người nhập cư lậu mà còn áp dụng cho cả những người đang ở Mỹ hợp pháp như du học sinh hay người đang chờ duyệt thẻ xanh.
Sắc lệnh của ông Trump cố tình đảo lộn quan điểm pháp lý bấy lâu nay rằng Tu chính án thứ 14 trao quyền công dân cho tất cả những ai sinh ra tại Mỹ (chỉ trừ con cái của các nhà ngoại giao nước ngoài hoặc quân đội nước ngoài đang chiếm đóng). Lều luật của chính quyền Trump lập luận rằng con cái của những người không phải công dân thì không thuộc “thẩm quyền tài phán” của Hoa Kỳ, do đó không có quyền có quốc tịch. Tuy nhiên, các tòa án cấp dưới đều bác bỏ và dẫn lại phán quyết mang tính cột mốc năm 1898 trong vụ Wong Kim Ark, khẳng định đứa trẻ sinh ra tại Mỹ có cha mẹ là người mang quốc tịch Trung Quốc vẫn là công dân Mỹ.
Vụ kiện này tiếp tục là một phép thử đối với những khẳng định của ông Trump về quyền lực hành pháp tối cao của Tổng thống. Dù Tối cao Pháp viện hiện tại có đa số thẩm phán thuộc phe bảo thủ và thường có xu hướng ủng hộ quyền lực hành pháp, họ vẫn đưa ra phán quyết chống lại ông trong trường hợp này.
Trước đó, Tổng thống Trump đã có những phản ứng vô cùng giận dữ trên nền tảng Truth Social, chỉ trích các “thẩm phán và luật sư ngu ngốc”, đồng thời lên án những phụ nữ mang thai giàu có từ Trung Quốc và các quốc gia khác đến Mỹ sinh con nhằm mục đích lấy quốc tịch cho đứa trẻ. Đây là chính sách nhập cư lớn đầu tiên của ông Trump bị Tối cao Pháp viện bác bỏ hoàn toàn, sau khi tòa án này trước đó cũng từng vô hiệu hóa các quy định thuế quan toàn cầu do ông áp đặt dưới luật về các quyền năng khẩn cấp.
