– Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh quyền lực của băng Jalisco New Generation Cartel (CJNG), đã bị tiêu diệt trong một chiến dịch quân sự của Mexico tại bang Jalisco, theo xác nhận của một quan chức liên bang. Theo các nguồn tin được công bố sau cái chết của ông, “El Mencho” là cách rút gọn từ tên Nemesio — một kiểu đặt biệt danh rất phổ biến trong tiếng Tây Ban Nha, nơi tên riêng được biến âm hoặc rút gọn thành dạng thân mật.
Nemesio → Neme / Menesio → Mencho
“El” đơn giản là mạo từ xác định trong tiếng Tây Ban Nha, tương đương “the” trong tiếng Anh.
Vì vậy, “El Mencho” ≈ “The Mencho”, nhưng bản thân “Mencho” không có nghĩa từ vựng cụ thể trong tiếng Anh — nó chỉ là biệt danh cá nhân.
Chiến dịch diễn ra vào Chủ nhật và được mở màn bằng hàng giờ hỗn loạn trên đường phố, khi nhiều nhóm vũ trang dựng chướng ngại vật bằng xe bị đốt cháy nhằm cản trở bước tiến của quân đội — chiến thuật quen thuộc của các cartel mỗi khi lãnh đạo của chúng bị truy quét.
Quan chức cung cấp thông tin với điều kiện ẩn danh vì không được phép phát biểu công khai.
El Mencho từ lâu là một trong những nhân vật bị truy nã gắt gao nhất Mexico. Bộ Ngoại giao Mỹ treo thưởng tới 15 triệu mỹ kim cho bất kỳ thông tin dẫn đến việc bắt giữ ông ta, mức thưởng được nhắc lại trong thông báo tháng 12/2024, mô tả ông là người sáng lập và thủ lĩnh đương nhiệm của CJNG, đồng thời là một trong những tội phạm bị truy nã gắt gao nhất Mexico.
Được thành lập năm 2009, CJNG nhanh chóng trở thành một trong những cartel bạo lực nhất Mexico, với năng lực buôn bán cocaine, heroin, methamphetamine và gần đây là fentanyl vào Mỹ ở mức được đánh giá là cao nhất. Dưới thời El Mencho, tổ chức này bị cáo buộc liên quan đến nhiều vụ sát hại nhằm vào băng nhóm đối thủ và lực lượng an ninh Mexico, cũng như các âm mưu tấn công quan chức chính phủ.
Vai trò của El Mencho và các cáo buộc tại Mỹ
Dưới thời El Mencho, CJNG bị cáo buộc liên quan đến nhiều vụ sát hại nhằm vào các băng nhóm đối thủ và lực lượng thực thi pháp luật Mexico, cũng như các âm mưu ám sát quan chức chính phủ. Chính quyền Trump trước đây đã xếp CJNG vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài, phản ánh mức độ bạo lực và tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của băng này.
Tại Mỹ, El Mencho đối mặt với nhiều cáo trạng liên bang kể từ năm 2017 tại Tòa án Quận Columbia. Bản cáo trạng bổ sung gần nhất, ban hành ngày 5/4/2022, buộc ông ta tội âm mưu và phân phối chất cấm nhằm nhập lậu vào Mỹ, cùng với sử dụng vũ khí trong hoạt động buôn ma túy. Ông cũng bị truy tố theo Đạo luật “Drug Kingpin” vì điều hành một doanh nghiệp tội phạm liên tục, một trong những tội danh nghiêm trọng nhất trong luật liên bang Mỹ.
Chính quyền Mỹ từng liệt CJNG vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài. Từ năm 2017, El Mencho đối mặt với nhiều cáo trạng tại tòa liên bang ở Washington D.C., bao gồm âm mưu buôn ma túy vào Mỹ, sử dụng vũ khí trong hoạt động ma túy và điều hành một doanh nghiệp tội phạm theo Đạo luật “Drug Kingpin”.
Cái chết của El Mencho được xem là một trong những cú đánh mạnh nhất nhằm vào giới cartel Mexico trong nhiều năm qua, nhưng giới phân tích cảnh báo rằng CJNG — với mạng lưới rộng lớn và cấu trúc phân tán — có thể sẽ tiếp tục hoạt động dưới sự dẫn dắt của các thủ lĩnh cấp dưới.
////////////
