– Mưa lũ năm nay cho thấy sự lúng túng rõ rệt của chính quyền Việt Nam từ trung ương đến địa phương. Nhiều lời kêu cứu ở Khánh Hòa, Phú Yên, Bình Định gần như không được phản hồi; người dân phải đứng trên mái nhà chờ cứu hộ, nhiều người tử vong trong tuyệt vọng. Trong khi người dân nguy khốn, những gì chính quyền thể hiện chỉ là phản ứng chậm chạp: đăng ảnh trực thăng chở quà, họp trực tuyến chỉ đạo từ xa, ra công điện khẩn nhưng lực lượng cứu hộ lại ít ỏi và xuất hiện quá trễ.

Nguyên nhân chính, theo phân tích, nằm ở việc sắp xếp lại địa giới hành chính và bộ máy địa phương. Một hệ thống ổn định nhiều thập niên bị thay đổi đột ngột khiến bộ máy vận hành rối loạn, trong đó, lãnh đạo tỉnh từ nơi khác về, chưa hiểu địa bàn, còn xảy ra kèn cựa giữa các nhóm cán bộ. Ở cấp huyện, được xem là lực lượng then chốt trong cứu hộ, thì bị giải thể.

Cấp xã thì vừa thiếu nguồn lực, vừa quá tải, cán bộ xuất thân từ nhiều nơi, chưa quen việc.

Việc sát nhập khiến mỗi tỉnh có hàng trăm xã, dẫn đến việc điều phối cực kỳ khó khăn; lãnh đạo tỉnh còn không liên lạc được với những xã đang bị cho là “thất thủ”.

Bên cạnh đó, việc bổ nhiệm lãnh đạo không phải người địa phương cũng là lý do làm giảm động lực cống hiến. Khái niệm ‘nỗ lực vì quê hương mình’, sự dấn thân trong lúc khẩn cấp không còn mạnh như trước, vì sự bổ nhiệm thăng chức là nằm ở trung ương, nên lãnh đạo không cần thiết  lấy lòng dân địa phương.

Những xáo trộn hành chính vội vàng như thế đã làm hệ thống gần như tê liệt khi thảm họa xảy ra, khiến dân phải tự cứu nhau, trong khi nhiệm vụ cứu nạn vốn phải thuộc về lực lượng chuyên nghiệp.

Thời tiết khắc nghiệt, thủy điện và phá rừng góp phần gây ra thảm họa, nhưng mức độ thiệt hại nặng nề lại bắt nguồn trực tiếp từ sự yếu kém của công tác cứu hộ. Nếu cơ cấu chính quyền hiện tại không được điều chỉnh, tình trạng bị động sẽ lặp lại và người dân sẽ tiếp tục gánh chịu hậu quả.