— Một ngày sau khi quân đội Mexico tiêu diệt trùm ma túy quyền lực nhất nước, thị trấn xinh đẹp nơi vụ việc xảy ra lại mang một sắc thái tương phản.
Trẻ em, những người phải tạm nghỉ học do bạo lực bùng phát, vẫn chơi đùa trên những con phố lát đá cuội và các cửa hàng lưu niệm vẫn mở cửa trên quảng trường chính của Tapalpa vào thứ Hai. Nhưng tiếng súng cũng vang lên, và ngay bên ngoài thị trấn, một người đàn ông chết nằm trên đường cạnh một chiếc Jeep bị bắn thủng nhiều vết đạn.
Trong khi đó, lực lượng an ninh Mexico được trang bị vũ khí hạng nặng tiếp tục cuộc chiến với các tay súng của băng đảng ma túy sau vụ giết người đã châm ngòi cho sự gia tăng bạo lực và khiến cả nước rơi vào tình trạng căng thẳng. Các chiến binh băng đảng tiếp tục chặn đường khi khói bốc lên ở vùng ngoại ô thị trấn thuộc bang Jalisco.
Hơn 70 người đã thiệt mạng trong nỗ lực bắt giữ Nemesio Oseguera Cervantes và hậu quả của vụ việc, các nhà chức trách cho biết hôm thứ Hai. Được biết đến với biệt danh “El Mencho”, ông ta là thủ lĩnh khét tiếng của băng đảng Jalisco New Generation Cartel, một trong những tổ chức tội phạm quyền lực nhất ở Mexico.
Số người chết được các quan chức an ninh thống kê bao gồm lực lượng an ninh, các thành viên bị tình nghi của băng đảng ma túy và những người khác. Các quan chức không cung cấp chi tiết, và hoàn cảnh của hầu hết các cái chết vẫn chưa rõ ràng.
Oseguera Cervantes là ông trùm của một trong những mạng lưới tội phạm phát triển nhanh nhất ở Mexico, nổi tiếng với việc buôn bán fentanyl, methamphetamine và cocaine sang Hoa Kỳ và thực hiện các cuộc tấn công táo bạo nhằm vào các quan chức chính phủ Mexico. Tổ chức này đã phản ứng trước cái chết của ông ta bằng bạo lực lan rộng, bao gồm dựng hơn 250 trạm kiểm soát trên khắp 20 tiểu bang và đốt cháy các phương tiện.
Tại một địa điểm khác ở Jalisco, binh lính đã tiêu diệt một thành viên cấp cao khác của băng đảng mà Trevilla cho biết đang điều phối các vụ bạo lực và treo thưởng hơn 1.000 đô la cho mỗi binh sĩ bị giết.
Thủ lĩnh của một trong những mạng lưới tội phạm phát triển nhanh nhất Mexico đã bị tiêu diệt. Các quan chức Mexico cho biết 25 thành viên của Lực lượng Vệ binh Quốc gia Mexico đã thiệt mạng trong sáu cuộc tấn công riêng biệt. Phóng viên Marcela Sanchez của AP đưa tin thêm.
Các nhà chức trách Mexico báo cáo rằng 25 thành viên của Lực lượng Vệ binh Quốc gia Mexico đã thiệt mạng trong sáu cuộc tấn công riêng biệt, trong khi khoảng 30 nghi phạm tội phạm bị giết ở Jalisco và bốn người khác ở bang Michoacan lân cận. Một cai ngục và một nhân viên từ văn phòng công tố bang cũng thiệt mạng.
Nhà Trắng xác nhận rằng Mỹ đã cung cấp hỗ trợ tình báo cho chiến dịch bắt giữ thủ lĩnh cartel và ca ngợi quân đội Mexico vì đã bắt giữ một người đàn ông nằm trong danh sách tội phạm bị truy nã gắt gao nhất ở cả hai nước.
Bạo lực leo thang ở Jalisco
Mexico hy vọng cái chết của những kẻ buôn bán fentanyl lớn nhất thế giới sẽ làm giảm áp lực từ chính quyền Trump trong việc trấn áp các băng đảng ma túy.
///////////
Chính quyền Mexico đã âm thầm bàn giao gần 100 nghi phạm buôn ma túy cho Mỹ để truy tố, sau khi Tổng thống Donald Trump liệt các băng nhóm ma túy vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài và gây sức ép buộc Mexico phải hợp tác. Trong số những người bị chuyển giao có anh trai của Nemesio “El Mencho” Oseguera Cervantes, thủ lĩnh tàn bạo của cartel Jalisco New Generation (CJNG), người vừa bị quân đội Mexico tiêu diệt hôm Chủ nhật. Bộ Tư pháp Mỹ cho biết nhiều trong số 92 nghi phạm này từng có yêu cầu dẫn độ từ phía Mỹ nhưng không được thực hiện dưới thời chính quyền Biden.
Theo Bộ Tư pháp, chiến dịch bắt giữ và chuyển giao bắt đầu từ tháng 2 năm ngoái, khi quân đội Mexico đưa nhóm nghi phạm đầu tiên lên máy bay quân sự và bàn giao cho Mỹ. Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi tuyên bố rằng các cartel là “tổ chức khủng bố” và chính quyền Trump cam kết “xóa sổ” chúng. Bà nói việc Mexico đồng ý bàn giao hàng loạt nghi phạm là “một thành tựu mang tính dấu mốc” trong nỗ lực triệt phá các băng nhóm ma túy xuyên quốc gia.
Trong nhóm đầu tiên bị đưa sang Mỹ có Antonio Oseguera Cervantes, biệt danh “Tony Montana”, người được cho là giữ vai trò chỉ huy trong CJNG cùng El Mencho và bị truy tố về tội buôn cocaine và methamphetamine. Tháng 1 vừa qua, Mỹ tiếp nhận Pedro Inzunza Noriega, trùm Sinaloa Cartel, cùng con trai ông ta — những người điều hành một trong những mạng lưới sản xuất fentanyl lớn nhất thế giới, chịu trách nhiệm đưa hàng chục nghìn kilogram ma túy vào Mỹ.
Tính đến nay, quân đội Mexico đã chuyển giao 92 nghi phạm nguy hiểm trong ba đợt, những người bị truy nã vì các tội danh như buôn người, buôn ma túy, rửa tiền, tống tiền, giết người và hoạt động băng đảng. Các vụ án sẽ được xét xử tại 13 bang của Mỹ và tại Washington, D.C. Những người bị kết án sẽ thụ án tại Mỹ trước khi bị trục xuất về nước, dù nhiều người trong số họ đối mặt với án tù chung thân.
Đợt bàn giao tháng 8 bao gồm Kevin Gil Acosta và Martin Zazueta Perez, hai thủ lĩnh lực lượng an ninh của “Chapitos” — phe quyền lực thuộc Sinaloa Cartel, nổi tiếng với hoạt động buôn fentanyl và các cuộc tấn công vũ trang bằng M-16, AK-47, AR-15 và súng phóng lựu nhằm vào chính phủ Mexico. Cơ quan US Marshals Service ca ngợi nỗ lực của Trump và Bondi, cho rằng việc Mexico đồng ý bàn giao hàng loạt nghi phạm gửi đi thông điệp rõ ràng rằng “công lý không dừng lại ở biên giới.”
