– California đang ở giữa một làn sóng đầu tư phá kỷ lục, được thúc đẩy bởi sự bùng nổ trí tuệ nhân tạo tại Silicon Valley. Các công ty có trụ sở tại bang này đã thu hút khoảng 366 tỷ mỹ kim vốn đầu tư mạo hiểm kể từ đầu năm, theo dữ liệu từ PitchBook. Con số này cao gấp hơn ba lần tổng vốn đầu tư mạo hiểm đổ vào 49 bang còn lại cộng lại và gần gấp đôi kỷ lục trước đó của California được thiết lập vào năm 2025. Bang New York đứng thứ hai với 27 tỷ mỹ kim giao dịch được công bố trong năm nay.
Dòng vốn tiếp tục chảy vào California bất chấp nguy cơ về một loại thuế dành cho giới tỷ phú mà những người phản đối, bao gồm Thống đốc Gavin Newsom, cảnh báo có thể khiến nhà đầu tư rời đi. Cho đến thời điểm này, các khoản đầu tư vào những công ty AI lớn nhất vẫn duy trì sự sôi động trong khi giới tỷ phú của bang chờ xem cử tri có ủng hộ sắc thuế mới vào tháng 11 hay không.
Dòng vốn đổ vào AI đã đẩy giá nhà tại San Francisco tăng mạnh và tạo ra một tầng lớp triệu phú mới chỉ sau một đêm. Nhưng tác động không chỉ giới hạn trong khu vực Bay Area tập trung công nghệ, mà còn lan rộng ra toàn bang: nguồn tiền này đã giúp giảm bớt tình trạng thâm hụt ngân sách kéo dài của chính quyền California bằng cách đẩy doanh thu thuế thu nhập cá nhân vượt xa dự báo.
Tháng 5 năm 2025, Bộ Tài Chính California dự báo thuế thu nhập cá nhân đạt 126 tỷ mỹ kim cho năm tài khóa kết thúc ngày 30 tháng 6. Tuy nhiên, thực tế thu được khoảng 147 tỷ mỹ kim khi sự hứng khởi với AI thúc đẩy thị trường chứng khoán tăng mạnh và nâng mức thu nhập của lao động công nghệ. Các đợt IPO trong tương lai của những công ty AI trẻ đang huy động vốn hiện nay sẽ tiếp tục mang lại nguồn thu thuế từ lợi nhuận vốn.
Khoản tiền bất ngờ này không giải quyết được các thách thức ngân sách dài hạn của California nhưng mang lại cho lãnh đạo bang sự linh hoạt trong ngắn hạn. Bang đã có thể tăng dự trữ và chi nhiều hơn cho giáo dục, vốn được yêu cầu nhận một phần nhất định từ tổng doanh thu. Nguồn thu thuế tăng thêm cũng giúp bang có thêm dư địa để chi cho các hạng mục tùy chọn như xây dựng tòa án mới hay dọn rác thải.
Nguồn vốn này, được triển khai bởi các quỹ đầu tư mạo hiểm thay mặt cho nhà đầu tư gồm quỹ hưu trí, quỹ tài trợ đại học và cá nhân giàu có, được rót vào các công ty trẻ và startup có tiềm năng tăng trưởng mạnh. Nhà đầu tư mạo hiểm thu lợi khi các công ty trong danh mục được mua lại hoặc niêm yết với mức định giá cao hơn nhiều so với khoản đầu tư ban đầu.
Chỉ hai công ty AI đã chiếm hơn một nửa tổng vốn đầu tư mạo hiểm đổ vào California trong năm nay. Tháng 3, OpenAI huy động 122 tỷ mỹ kim trong vòng gọi vốn lớn nhất lịch sử Silicon Valley. Đối thủ Anthropic thu hút 95 tỷ mỹ kim qua hai vòng gọi vốn.
