– Hai nhà toán học gốc Hoa đang làm việc tại Hoa Kỳ đã trở thành những người Trung Quốc đầu tiên giành được Huy chương Fields, giải thưởng được xem là tương đương với Nobel trong lĩnh vực toán học. Lễ trao giải do Liên Hiệp Toán Học Quốc Tế tổ chức diễn ra vào thứ Năm tại Philadelphia, nơi bốn nhà toán học được vinh danh, gồm Yu Deng và Hong Wang, cả hai đều từng theo học Đại học Bắc Kinh trước khi lấy bằng tiến sĩ tại Hoa Kỳ. Họ đứng cùng hai người được trao giải khác là John Pardon và Jacob Tsimerman trong buổi lễ trao huy chương.
Huy chương Fields, được trao bốn năm một lần, là giải thưởng danh giá nhất của ngành toán học, dành cho những nhà nghiên cứu dưới 40 tuổi có đóng góp xuất sắc và mang tính đột phá. Việc hai nhà toán học gốc Hoa cùng lúc được trao giải đã thu hút sự chú ý lớn tại Trung Quốc, nơi truyền thông nhà nước ca ngợi đây là cột mốc lịch sử và là minh chứng cho sự tiến bộ của cộng đồng khoa học Trung Quốc trên trường quốc tế.
Yu Deng và Hong Wang đều được đánh giá là những tài năng nổi bật trong các lĩnh vực nghiên cứu của mình. Việc họ giành giải không chỉ mang ý nghĩa cá nhân mà còn được xem là dấu hiệu cho thấy sự hội nhập ngày càng sâu rộng của các nhà khoa học Trung Quốc trong cộng đồng toán học toàn cầu. Truyền thông Trung Quốc gọi đây là “bước đột phá chưa từng có” và nhấn mạnh rằng Huy chương Fields từ lâu đã là niềm khát vọng của giới toán học nước này.
Sự kiện năm nay cũng được chú ý vì có hai phụ nữ trong số bốn người được trao giải, phản ánh sự đa dạng ngày càng tăng trong cộng đồng toán học quốc tế. Lễ trao giải tại Philadelphia thu hút đông đảo các nhà khoa học, sinh viên và giới truyền thông, đánh dấu một kỳ trao giải được xem là mang tính lịch sử đối với Trung Quốc.
Giải Fields 2026
Giải Fields năm 2026 đã được trao tại Lễ Khai Mạc Đại Hội Toán Học Quốc Tế (ICM) ở Philadelphia vào ngày 23 tháng 7, với bốn nhà toán học trẻ dưới 40 tuổi được vinh danh. Đây là giải thưởng danh giá nhất của ngành toán học, thường được ví như “Nobel Toán học.”
Bốn người đoạt giải Fields 2026
- Yu Deng – Đại học Chicago
- John Pardon – Đại học Stony Brook
- Jacob Tsimerman – Đại học Toronto
- Hong Wang – Đại học New York & IHES (Pháp)
Cả bốn đều được IMU ca ngợi vì “độ sâu, tính sáng tạo và sức sống mạnh mẽ” trong các công trình toán học đương đại.
Điểm nổi bật năm nay
- Hong Wang trở thành người phụ nữ thứ ba trong lịch sử gần 90 năm của giải Fields giành được huy chương.
- Hai người gốc Hoa (Yu Deng và Hong Wang) là những người Trung Quốc đầu tiên giành giải Fields, một cột mốc được truyền thông Trung Quốc ca ngợi.
- Ba trong bốn người đoạt giải là cựu sinh viên Princeton, gồm Yu Deng, John Pardon và Jacob Tsimerman.
Các công trình được vinh danh
Hong Wang – Giải quyết giả thuyết Kakeya 3 chiều
Wang đã giải bài toán Kakeya ba chiều — một bài toán gây bối rối giới toán học suốt 50 năm — liên quan đến không gian tối thiểu để một “kim” có thể xoay theo mọi hướng. Thành tựu này được đánh giá là “đột phá lớn nhất của thế kỷ” trong lĩnh vực hình học đo lường.
Yu Deng – Hợp nhất hai tầng vật lý
Deng chứng minh phương trình Boltzmann từ mô hình vi mô của các hạt va chạm, qua đó kết nối hành vi vi mô và vĩ mô của khí — giải quyết một câu hỏi do David Hilbert nêu ra từ năm 1900.
John Pardon – Đột phá trong hình học đối xứng
Pardon giải quyết nhiều bài toán lâu năm trong hình học đối xứng, topo và lý thuyết nút, bao gồm các phương pháp mới về chu trình cơ bản ảo và phân loại đường cong holomorphic.
Jacob Tsimerman – Mở rộng kỹ thuật o-minimal
Tsimerman mở rộng phạm vi ứng dụng của o-minimality trong hình học đại số và số học, góp phần chứng minh nhiều giả thuyết trung tâm như Griffiths và André–Oort.
Giải thưởng khác được công bố cùng lúc
Ngoài Fields Medal, IMU còn trao các giải lớn khác:
- Abacus Medal – Shayan Oveis Gharan (ĐH Washington)
- Chern Medal – Graeme Segal (ĐH Oxford)
- Gauss Prize – Yurii Nesterov (ĐH Louvain)
Leelavati Prize – Hannah Fry (ĐH Cambridge)
////////////////
